Róg skórny jest szczególną odmianą rogowacenia słonecznego, chociaż może pojawić się również na skórze chronionej przed promieniowaniem UV i mieć inne podłoże. Nazwa bierze się stąd, iż wykwit ten przypomina rogi zwierzęce, tworzy stożki czy nieregularne kształty. Zmiana ta jest najczęściej łagodna, ale w jej podstawie może rozwinąć się nowotwór złośliwy. Termin róg skórny oznacza obecność nadmiernego rogowacenia naskórka z nagromadzeniem żółtobrunatnych mas rogowych o chropowatej powierzchni. Guzy te mogą mieć bardzo różny kształt, niekiedy przypominają z wyglądu rogi. Mogą one towarzyszyć zarówno zmianom łagodnym skóry, jak i złośliwym, dlatego zawsze wymagają biopsji do zbadania ich podstawy.

Epidemiologia

Ze względu na powiązanie z rogowaceniem słonecznym, rogi skórne występują częściej u osób rasy białej, o jasnej cerze. Pojawiają się najczęściej pomiędzy 60 a 70 rokiem życia. Zmiany te mogą pojawić się również u dzieci, ale w ich przypadku mają podłoże zapalne i nie przechodzą w nowotwór. Zmiany złośliwe występują później, po 70 roku życia, częściej u mężczyzn. Około 20 % rogów skórnych zawiera utkanie komórkowe, świadczące o przemianie w nowotwór złośliwy, najczęściej w raka kolczystokomórkowego skóry. Lokalizacja rogu skórnego na prąciu wiąże się z 33 % ryzykiem występowaniem raka kolczystokomórkowego. O złośliwym charakterze zmiany może świadczyć wrażliwość oraz ból u podstawy wykwitu.

Przyczyny

Nadmierne rogowacenie, którego skutkiem jest utworzenie się rogu skórnego, najczęściej występuje na podłożu zmian, w których komórki naskórka dzielą się najszybciej – może to być:

  • rogowacenie słoneczne,
  • rogowacenie łojotokowe,
  • brodawki.

W wyniku badań histologicznych rogów skórnych stwierdzono, iż w głębi rogów skórnych mogą znajdować się komórki świadczące o innych chorobach, zarówno łagodnych, jak i złośliwych. Dlatego też przy wykonywaniu biopsji konieczne jest głębokie wycięcie zmiany, ale upewnić się czy w jej podstawie nie są obecne komórki nowotworu złośliwego.

Opis zmiany i objawy

Rogi skórne najczęściej tworzą się na:

  • twarzy (szczególnie na nosie),
  • odsłoniętych częściach kończyn (przedramionach, grzbietach rąk),
  • owłosionej skórze głowy.

Czynnikiem sprzyjającym ich powstawaniu jest długotrwałe drażnienie.

Rogi skórne są barwy żółtobrunatnej, chropowate, wyniosłe ponad powierzchnię skóry, tworzą charakterystyczny róg, zbudowany z mas keratyny (białka wytwarzanego przez komórki naskórka, m.in. w celu ochrony przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi). Zazwyczaj mają kilkanaście milimetrów wysokości. Naciek podstawy obecny jest w różnym stopniu, silny, jeśli u osób starszych róg skórny przechodzi już w nowotwór.

Rogi skórne są bezobjawowe. Jeżeli osiągną znaczne rozmiary, mogą zostać przypadkowo uszkodzone, co prowadzi do wytworzenia stanu zapalnego wokół zmiany, co wiąże się z zaczerwienieniem, obrzękiem i bólem. Często ich wzrost może być bardzo szybki.

Ostateczną diagnozę stawia się dopiero po ich wycięciu i badaniu histopatologicznym.

Jak wygląda zabieg?
Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym. Ponieważ podstawa rogów skórnych na twarzy jest niewielka używa się lasera CO2, który jednocześnie odcina zmiany i termicznie zamyka cięcie skórne i niszczy nieprawidłowe komórki potencjalnie neoplastyczne. Głębokość aplikacji lasera CO2 jest nieco wyższa niż w przypadku brodawczaka.

Postępowanie pozabiegowe
Postępowanie pooperacyjne obejmuje profilaktykę przeciw zapalną. Stosuje się miejscowo preparaty antyseptyczne do czasu odpadnięcia powstałego w wyniku koagulacji strupka. Należy unikać opalania w okresie ok. 1 miesiąca, co zapobiega powstaniu przebarwienia.